Hedendaagse beroepspraktijk

Het terrein waarop een grafisch ontwerper werkzaam is, is in de loop der tijden aanmerkelijk interessanter, gevarieerder maar ook complexer geworden. In oorsprong betrof het een beroep dat zich voornamelijk concentreerde op het vormgeven van gedrukte media. De tegenwoordige grafische...

Het terrein waarop een grafisch ontwerper werkzaam is, is in de loop der tijden aanmerkelijk interessanter, gevarieerder maar ook complexer geworden. In oorsprong betrof het een beroep dat zich voornamelijk concentreerde op het vormgeven van gedrukte media. De tegenwoordige grafische ontwerper kent een reeks van activiteiten binnen een aantal verschillende media en organisatiemodellen. De oorzaak van deze veranderingen is gelegen in ontwikkelingen buiten en binnen het beroepsveld.

Allereerst is er in de afgelopen decennia een ingrijpende ontwikkeling geweest op technisch gebied, resulterend in een grotendeels digitale ontwerppraktijk. Voor een grafisch ontwerper betekent dit niet alleen dat hij er een machtig gereedschap, in de vorm van computers, bij heeft gekregen, maar ook dat hij een aantal communicatiemiddelen tot zijn beschikking heeft die steeds om nieuwe ideeën en oplossingen vragen.

De tweede ontwikkeling die van grote invloed is geweest is de opkomst van de ’ beeldcultuur ’ waarbij informatieoverdracht door middel van beeld(en) een prominentere plaats heeft gekregen ten opzichte van het gedrukte woord. Deze ontwikkelingen hebben tot gevolg dat een grafisch ontwerper zich tegenwoordig niet alleen meer bezighoudt met de gedrukte media maar zich heeft ontwikkeld tot een ontwerper/vormgever van informatie in zeer ruime zin. In veel gevallen is de grafisch ontwerper ook de regisseur van de informatieoverdracht. Hij bepaalt welke middelen, technieken en media worden ingezet om effectieve communicatie tot stand te brengen.

Het werk van de grafisch ontwerper bevindt zich zowel in een digitale, virtuele wereld als in een gedrukte omgeving. Ontwerpen voor de digitale omgeving, de interactieve media, is inmiddels een regulier onderdeel van het programma dat van toenemend belang is. De enorme verbreding van het toepassingsgebied en de daarvoor benodigde kennis en vaardigheden vraagt een voortdurende aanpassing van het programma van de afstudeerrichting. Daarbij doet zich het probleem voor dat het onmogelijk is om alle gevraagde kennis, vaardigheden en technieken in een vierjarig programma op te nemen en dat de afstudeerrichting keuzes moet maken waar zij de accenten wil leggen.

Korte karakteristiek

Door de opkomst van de fotografie en de industriële revolutie in de vorige eeuw, heeft de ontwikkeling van het vak van grafische vormgeving een sterke impuls gekregen. Beeldend kunstenaars en architecten ontdekten de voordelen van fotografie om de schriftelijke informatie...

Door de opkomst van de fotografie en de industriële revolutie in de vorige eeuw, heeft de ontwikkeling van het vak van grafische vormgeving een sterke impuls gekregen. Beeldend kunstenaars en architecten ontdekten de voordelen van fotografie om de schriftelijke informatie van fotografisch beeld te voorzien en daarmee de communicatieve waarde van die informatie te verhogen. Dit leidde in 1930 onder meer tot de oprichting van de afdeling Reclame, de eerste opleiding in vormgeving in Nederland aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag door Gerard Kiljan en Paul Schuitema.

Na de Tweede Wereldoorlog is de grafische vormgeving breed tot bloei gekomen. Dankzij de kwaliteit van het werk van ontwerpers als ondermeer Wim Crouwel, Gerrit Noordzij , Ootje Oxenaar, Gert Dumbar en Anthon Beeke en de kwaliteit van de opleidingen grafische vormgeving aan de verschillende academies in ons land, heeft het vak een bijzonder goede internationale reputatie. Vele ogen van professionals in het buitenland zijn gericht op wat er op dit gebied in Nederland gebeurt. Dit is eveneens te wijten aan het feit dat communicatie binnen ons land altijd noodzakelijk is geweest. Veel inwoners op een klein oppervlak vraagt om nauwgezette informatiestromen. Door die informatie een ge[?]igende vorm te geven, wordt de communicatie bevorderd. Om die reden heeft de Nederlandse overheid als belangrijke opdrachtgever een grote rol gespeeld bij de ontwikkeling van het vak.